Według Katechizmu Kościoła katolickiego
"Sakramenty" są skutecznymi znakami łaski, ustanowionymi przez Chrystusa i
powierzonymi Kościołowi. Przez te znaki jest nam udzielane życie Boże. Obrzędy
widzialne, w których celebruje się sakramenty, oznaczają i urzeczywistniają
łaski właściwe każdemu sakramentowi. Przynoszą one owoc w tych, którzy je
przyjmują z odpowiednią dyspozycją".
Sakramenty święte przeznaczone są dla żywych i dla wierzących. W Kościele
katolickim istnieje siedem sakramentów:
- chrzest (łac. baptismum)
- bierzmowanie (s. zstąpienia Ducha Świętego) (confirmatio)
- eucharystia (eucharistia)
- pokuta (spowiedź, s. pojednania) (paenitentia)
- namaszczenie chorych (unctio infirmorum)
- kapłaństwo (sacri ordines)
- małżeństwo (matrimonium)
Skuteczność sakramentów należy do dziedziny misterium. Jeżeli zostały udzielone
zgodnie z rytuałem przez upoważnioną osobę, sakramenty są ważne "ex opere
operato" (same w sobie, same przez się), czyli niezależnie od sprawiedliwości
udzielającego (szafarza) i przyjmującego sakrament. Chrzest i bierzmowanie
należą do sakramentów inicjacji chrześcijańskiej. Są przyjmowane tylko raz i
wiążą się na ogół z narodzinami i wejściem w okres dojrzałości. Eucharystia -
najważniejszy sakrament - jest znakiem pożywienia i wspólnoty; pokuta -
misterium przebaczania grzechów, a namaszczenie chorych - misterium pomocy w
chorobie. Kapłaństwo upoważnia chrześcijanina do wypełniania urzędu
kapłańskiego, a małżeństwo upoważnia dwoje ludzi do założenia chrześcijańskiego
związku małżeńskiego. Skutki sakramentów zależą jednak także od dyspozycji tego,
kto je przyjmuje.
Podział sakramentów
Sakramenty, które można przyjąć raz w życiu, czyli niepowtarzalne (chrzest,
bierzmowanie, małżeństwo, święcenia - potocznie kapłaństwo) i takie, które można
przyjąć wiele razy, czyli powtarzalne (Eucharystia, pokuta, namaszczenie
chorych).
Sakramenty, które można przyjąć tylko w stanie łaski uświęcającej - tzw.
sakramenty żywych (bierzmowanie, Eucharystia, namaszczenie chorych, święcenia
(potocznie kapłaństwo), małżeństwo) i takie, które przyjmuje się dla zgładzenia
grzechów - tzw. sakramenty umarłych (chrzest, pokuta).
Sakramenty wtajemniczenia chrześcijańskiego (chrzest, bierzmowanie,
Eucharystia), sakramenty uzdrowienia (pokuta, namaszczenie chorych), sakramenty
w służbie komunii i posłania wiernych (święcenia - potocznie kapłaństwo;
małżeństwo).